Friday, February 28, 2025

बीरबलचा न्याय / birabalacha nyay

 

* बीरबलचा न्याय *



अकबर आणि बीरबल दरबारात बसले होते. त्या दिवशी एक महत्वाची घटना घडली. दोन शेतकरी अकबरच्या दरबारात आले होते आणि त्यांना न्याय मागायचा होता. दोघांनी एकमेकांवर खोट्या आरोपांचे लावले होते. एक शेतकरी म्हणाला,

महाराज, माझ्या शेतावर माझ्या शेजारी असलेल्या शेतकऱ्याने माझ्या पिकांची चोरी केली आहे. त्याच्या हातातले फळं आणि धान्य माझ्या शेतावरून गायब आहेत.   दुसऱ्या शेतकऱ्याने प्रतिवाद केला आणि त्याच्यावर खोटा आरोप ठरवला,

 महाराज, तो शेतकरी माझ्यावर खोटे आरोप करत आहे. त्याचेच त्याच शेतावर चोरी केली आहे आणि त्यावर आरोप माझ्यावर लावत आहे.अकबर फारच गोंधळले होते. दोघेही शेतकरी आपापले म्हणणे खरे ठरवण्याचा प्रयत्न करत होते. तो त्यांच्यातील सत्य काय आहे हे कळत नव्हते… त्याचवेळी, अकबरने बीरबलला त्याच्या शेजारी बोलवले आणि म्हणाले, “बीरबल, या प्रकरणात मी काय करु, हे समजत नाही. दोघेही आमच्यासमोर आपापली बाजू मांडत आहेत. त्यातला कुणीही खोटा आहे का? कसे ठरवावे?”

बीरबल हसला आणि म्हणाला, “महाराज, या प्रकरणात एक अत्यंत सोपी चाळणी आहे. आम्ही याला एक चाचणी देऊ शकतो.अकबर अजून अधिक उत्सुक झाला, “कशी?”

बीरबल उत्तरला, “महाराज, मी दोन्ही शेतकऱ्यांना आपल्या शेतात घालून प्रत्येकाच्या शेतावर एक चोर उभा करू आणि त्याला ते ओळखायला सांगू. जर ते दोन्ही शेतकऱ्यांचा पिक चोरी करण्यासाठी आले आहेत, तर त्यांना तो पकडायला मदत होईल.

अकबरला बीरबलाची कल्पना फार चांगली वाटली. त्यांनी दोन्ही शेतकऱ्यांना बघितलं आणि त्यांना या चाचणीमध्ये सहभागी होण्यास सांगितलं. बीरबलने दोन्ही शेतकऱ्यांना आपल्या शेतात घालून आणि एका चोराला पाठवून त्यांच्या शेतांच्या आजूबाजूला लपवून ठेवला. शेतकऱ्यांनी एकत्र गप्पा मारत, त्यांच्या कामावर लक्ष दिलं. काही वेळाने चोर शेताच्या जवळ आल्यावर एक शेतकरी जोरात ओरडला, “चोर! चोर! तो चोर माझ्या शेतावर आलाय!अचानक चोराला पकडून, त्यांनी त्याला अकबर दरबारात आणलं. बीरबलने त्याची चांगली विचारपूस केली आणि सच्च्या शेतकऱ्याला योग्य न्याय दिला.  अकबर अत्यंत प्रभावित झाला आणि त्याने

बीरबलच्या युक्तीचे कौतुक केले. त्याच्यावर विश्वास ठेवून, त्याच्या शहाणपणाने ही घनघोर समस्या सोडवली.

******************************************************************************

Wednesday, February 26, 2025

शहाण्या माणसाचे माप / shahanya manasache map

 


शहाण्या माणसाचे माप / shahanya manasache map

एकदा एक मोठ्या राज्यातील व्यापारी अकबरच्या दरबारात आला. त्याने अकबरला सन्मानपूर्वक नमस्कार केला आणि म्हणाला, “महाराज, मला एक प्रश्न विचारायचा आहे. मला हे कळायला हवं की, शहाण्या माणसाचे माप काय आहे?”

अकबर काही क्षण विचार करत राहिला. त्याला योग्य उत्तर मिळवायचं होतं, म्हणून त्याने बीरबलला बोलावलं. बीरबल उपस्थित झाला, आणि अकबराने त्याला व्यापारीचा प्रश्न सांगितला..

अरे बीरबल, या व्यापाऱ्याचा प्रश्न आहे, ‘शहाण्या माणसाचे माप काय आहे?’ त्याचं उत्तर काय द्यायचं?”   बीरबल थोडा विचार करून म्हणाला, “महाराज, शहाण्या माणसाचे माप त्याच्या कृतींवर आधारित असतं, त्याच्या बोलण्यावर नाही. त्याच्या जीवनात केलेली कामं आणि त्याच्या निर्णयांचे परिणाम हे त्याचे माप असतात.   अकबराला हे उत्तर समजलं, आणि त्याने व्यापाऱ्याला सांगितलं, “शहाण्या माणसाचे माप त्याच्या कृतींतून दिसून येतं, त्याच्या वागणुकीतून आणि निर्णयांतून. जो आपल्याला वेळोवेळी योग्य मार्ग दाखवतो, तोच शहाणा आहे.

व्यापारी एकदम आनंदी झाला आणि त्याने अकबर आणि बीरबलच्या शहाणपणाचे कौतुक केले...

                            *****



Tuesday, February 25, 2025

बिरबलाची खिचडी / Birabalachi khichadi

 


थंडीचे दिवस होते. सम्राट अकबराने एके दिवशी एक अजब घोषणा केली. त्याच्या राजवाड्यासमोरच्या जलकुंडात रात्रभर कुणी उभा राहिल्यास त्याला शंभर सुवर्ण मुद्रा देण्यात येतील, अशी दवंडी पिटवली जाते. ती ऐकून एक गरीब माणूस ते         साहस करायला         तयार            होतो..


तो रात्रभर त्या जलकुंडात काकडत उभा राहतो. सकाळी अकबर येतो, तेव्हाही तो आपल्या जागेवर उभा असतो. पण अकबराची नजर जलकुंडाजवळ ठेवलेल्या एका छोट्याश्या दिव्याकडे       जाते..

अकबर विचारतो, दिवा रात्रभर तेवत होता का? सेवक, होय म्हणतो. रात्रभर दिवा तेवत राहिल्याने जलकुंडात उभा राहणार्‍या माणसास उब मिळाल्याचे अनुमान अकबर काढतो.आणि शंभर सुवर्ण मुद्रांचे बक्षीस देता येणार नसल्याचे बजावतो..

तो ‍गरीब माणूस बिचारी दु:खी होतो. त्याला वाटते की आता बिरबलच आपल्याला न्याय देईल. तो बिरबलाकडे जाऊन संपूर्ण घटना सांगतो. बिरबल त्याला म्हणतो, 'तू आता घरी जा. मी बघतो काय करायचे ते..'




दुसर्‍या दिवशी दरबार भरतो. रोज वेळेवर येणारा बिरबल आज आला नाही, म्हणून अकबर सेवकामार्फत बोलाविणे पाठवितो. सेवक जाऊन परत येतो व बिरवल खिचडी शिजवत असल्याचे सांगतो. बिरबल खिचडी शिजल्यानंतरच येणार असल्याने राजा दरबाराच्या कामास सुरवात करतो. दुपार झाल्यावरही बिरबल न आल्याने राजा सेवकाला पाठवितो. दूसरा सेवकही बिरबलाची खिचडी झालीच नसल्याचे   सांगतो...

अकबराला आश्चर्य वाटते. दरबार संपतो तरी बिरबल येत नाही म्हणून अकबरच त्याच्या घरी जातो. तेथे गेल्यानंतर पाहतो तो काय. बिरबलाने छोटी चूल पेटवून बर्‍याच उंचीवर एका मडक्यात खिचडी शिजायला ठेवलेली असते. अकबर हसतो आणि म्हणतो, अरे बिरबल तू एवढा हुशार आणि चतुर. मग तुला एवढे समजत नाही, की खिचडी आणि विस्तवात एवढे अंतर असेल तर ती तापेल कशी?

तेव्हा बिरबल म्हणतो, 'क्षमा असावी महाराज, दूरच्या दिव्याची उब घेऊन एखादा माणूस रात्रभर कडाक्याच्या थंडीत उभा राहू शकतो, मग याच न्यायाने खिचडी शिजायला काय हरकत आहे? राजाच्या चूक लक्षात येते. रात्रभर पाण्यात उभा राहणारया माणसाला तो तातडीने बोलावणे पाठवून शंभर सुवर्ण मुद्रांचे बक्षीस देतो....

असा होता चतुर बिरबल

Thursday, February 20, 2025

अकबर बिरबल गोष्टी रेष लहान झाली Akbar Birabal Storie Resh lahan zali

     





  एकदा बादशाह अकबर आणि बिरबल यमुनेच्या काठी फिरायला गेले. यमुणेकाठाच्या वाळूवर चालत असताना बादशहाला एक युक्ति सुचली बादशहाणे जवळ असलेली एक काठी घेतली आणि वाळूवर एक रेश मारली आणि आपल्या बरोबरच्या सर्व सरदारांना म्हणाला तुमच्यापैकी कोणी या रेषेला आणि वाळूला  हात न लावता छोटी करून दाखवू शकत का. सर्व सरदार त्या रेषेकडे बघून विचार करू लागले. अकबर न बिरबला कडे बघीतले आणि म्हणाला बिरबल जी तुम्हाला काही सुचतय काय. बिरबल म्हणाला हो खविन्द त्यात काय येव्हडे, बिरबलाने वाळूवर पडलेली काठी उचलली आणि त्या रेषेच्या बाजूला त्या रेषेपेक्षा मोठी रेषा काढली आणि म्हणाला महाराज या रेषेपैकी कोणती रेषा मोठी आहे.   हा.. हा .. अकबर हसला आणि म्हणाला बोहत आछे बोहत आछे बिरबल, तुला मी जो प्रश्न विचारला त्यातली खरी गोम लक्षात आली. माझ्या रेषे पेक्षा मोठी रेषा शेजारी काढून तू आपोआपच माझी रेष लहान ठरवली अन तेही माझ्या रेषेला धक्का न लावता. बिरबलाची ही युक्ति एकूण आजूबाजूचे मात्र खजील झाले. कारण त्यांना जे सुचलं नव्हत ते बिरबलाने एका झटक्यात करून दाखवले. 

               असा होता चतुर बिरबल




#अकबरबिरबलगोष्टी  

#रेषलहानझाली 

#AkbarBirabal 

#StorieResh lahan zali   

#बादशाह अकबर

#Akbar Birabal

#marathigoshti 

बीरबलचा न्याय / birabalacha nyay

  * बीरबलचा न्याय * अकबर आणि बीरबल दरबारात बसले होते. त्या दिवशी एक महत्वाची घटना घडली. दोन शेतकरी अकबरच्या दरबारात आले होते आणि त्यांना न...